یکی از اولین سؤالهایی که هنگام راهاندازی فروشگاه اینترنتی مطرح میشود این است که ساخت یک فروشگاه اینترنتی چقدر هزینه دارد. پاسخ به این سؤال در نگاه اول ساده به نظر میرسد؛ هزینه طراحی سایت، دامنه، هاست یا اشتراک یک فروشگاهساز را محاسبه میکنیم و به یک عدد تقریبی میرسیم.
اما این عدد فقط بخشی از هزینه واقعی یک فروشگاه اینترنتی است.
فروشگاه اینترنتی برخلاف بسیاری از پروژههایی که یکبار ساخته و تمام میشوند، یک سیستم زنده است. باید همیشه در دسترس باشد، اطلاعات آن نگهداری شود، مشکلات احتمالی آن برطرف شوند و با رشد کسبوکار نیز بتواند پاسخگوی نیازهای جدید باشد.
به همین دلیل هنگام مقایسه روشهای مختلف ساخت فروشگاه، فقط نباید بپرسیم «ساخت فروشگاه چقدر هزینه دارد؟»؛ سؤال مهمتر این است که «داشتن و نگهداری این فروشگاه در طول زمان چقدر هزینه خواهد داشت؟»
در این مقاله به جای ارائه یک لیست قیمت که ممکن است با تغییر شرایط بازار خیلی زود قدیمی شود، هزینههای واقعی راهاندازی و نگهداری یک فروشگاه اینترنتی را بررسی میکنیم و میبینیم این هزینهها در روشهای مختلف ساخت فروشگاه چگونه شکل میگیرند.
هزینه ساخت با هزینه داشتن فروشگاه اینترنتی فرق دارد
برای بررسی هزینه یک فروشگاه اینترنتی بهتر است بین دو نوع هزینه تفاوت قائل شویم.
هزینه ساخت و راهاندازی شامل هزینههایی است که برای رساندن فروشگاه از مرحله ایده به یک سایت آماده استفاده پرداخت میکنید. طراحی و پیادهسازی سایت، خرید دامنه، تهیه هاست یا سرور، خرید قالب و افزونه یا تهیه اشتراک فروشگاهساز میتوانند بخشی از این هزینه باشند.
اما بعد از راهاندازی فروشگاه، دسته دیگری از هزینهها شروع میشوند که معمولاً در برآورد اولیه کمتر دیده میشوند.
فروشگاه باید میزبانی شود، نسخه پشتیبان داشته باشد، امنیت آن حفظ شود، مشکلات فنی احتمالی برطرف شوند و در صورت نیاز امکانات جدیدی به آن اضافه شود. بعضی سرویسها نیز هزینه تمدید دارند و با افزایش محصولات، سفارشها و بازدیدکنندگان ممکن است به زیرساخت قدرتمندتری نیاز پیدا کنید.
بنابراین ممکن است روشی که در ابتدا ارزانتر به نظر میرسد، الزاماً در طول چند سال کمهزینهترین گزینه نباشد.
برای مقایسه واقعی روشهای ساخت فروشگاه باید مجموع هزینههایی را در نظر گرفت که در تمام مدت استفاده از فروشگاه ایجاد میشوند؛ چیزی که گاهی از آن با عنوان هزینه کل مالکیت (Total Cost of Ownership) یاد میشود.
خلاصه موضوع
فقط نپرسید ساخت فروشگاه چقدر هزینه دارد؛ بپرسید داشتن آن چقدر هزینه خواهد داشت.
هزینههای اولیه راهاندازی فروشگاه اینترنتی
نوع هزینههای اولیه تا حد زیادی به روشی بستگی دارد که برای ساخت فروشگاه انتخاب میکنید. اگر از یک فروشگاهساز استفاده کنید، بخش زیادی از این موارد ممکن است در قالب یک اشتراک ارائه شوند. در وردپرس و ووکامرس معمولاً بخشهای مختلف را جداگانه تهیه و مدیریت میکنید و در طراحی اختصاصی نیز هزینه اصلی مربوط به طراحی و توسعه سیستم است. با این حال، هزینههای اولیه یک فروشگاه معمولاً از چند بخش تشکیل میشوند.
دامنه
دامنه همان آدرس فروشگاه شما در اینترنت است و معمولاً به صورت سالانه تمدید میشود. هزینه دامنه در مقایسه با کل هزینه فروشگاه معمولاً زیاد نیست، اما نکته مهم این است که دامنه یک هزینه دائمی است و تا زمانی که فروشگاه فعال باشد باید مالکیت آن تمدید شود.
هاست یا زیرساخت
فروشگاه برای فعالیت به یک سرور نیاز دارد. در سایتهای وردپرسی ممکن است از هاست اشتراکی، هاست مخصوص ووکامرس یا سرور استفاده شود. در پروژههای اختصاصی نیز انتخاب زیرساخت به معماری و میزان ترافیک سایت بستگی دارد. در فروشگاهسازها معمولاً زیرساخت بخشی از سرویس است و فروشنده مستقیماً درگیر خرید و مدیریت هاست یا سرور نمیشود.
طراحی و راهاندازی
بسته به روش انتخابی، این هزینه میتواند شکلهای بسیار متفاوتی داشته باشد. در یک پروژه اختصاصی، طراحی رابط کاربری و توسعه نرمافزار بخش بزرگی از هزینه اولیه را تشکیل میدهد. در وردپرس ممکن است از قالب آماده استفاده کنید یا طراحی اختصاصی سفارش دهید. در فروشگاهساز معمولاً ابزارها و قالبهای لازم برای ساخت صفحات فروشگاه در اختیار شما قرار میگیرند.
هرچه طراحی و امکانات مورد نیاز اختصاصیتر باشند، هزینه راهاندازی نیز معمولاً افزایش پیدا میکند.
قالب، افزونه و امکانات جانبی
همه امکانات مورد نیاز یک فروشگاه الزاماً در سیستم پایه وجود ندارند. برای مثال ممکن است به امکانات مربوط به تخفیف، روشهای ارسال، اتصال به سرویسهای دیگر، گزارشگیری یا ابزارهای بازاریابی نیاز داشته باشید.
در وردپرس بخشی از این امکانات از طریق افزونهها فراهم میشوند و بعضی از آنها نیاز به خرید یا تمدید لایسنس دارند. در فروشگاهسازها معمولاً مجموعه مشخصی از امکانات وجود دارند و در سیستم اختصاصی، قابلیتهای مورد نیاز باید توسط تیم توسعه طراحی و پیادهسازی شوند.
تا اینجا تقریباً با هزینههایی روبهرو هستیم که هنگام انتخاب روش ساخت فروشگاه انتظارشان را داریم. اما بخش مهمتر ماجرا بعد از راهاندازی شروع میشود.
هزینههای پنهان یک فروشگاه اینترنتی
منظور از هزینه پنهان الزاماً هزینهای نیست که کسی آن را از شما مخفی کرده باشد. بسیاری از این هزینهها کاملاً طبیعی هستند، اما هنگام محاسبه بودجه اولیه به سادگی فراموش میشوند.
نگهداری فنی
راهاندازی سایت پایان کار فنی آن نیست. سرور، نرمافزار فروشگاه، قالب، افزونهها و سرویسهایی که فروشگاه به آنها متصل است ممکن است در طول زمان نیاز به بررسی، تنظیم یا بهروزرسانی داشته باشند.
در یک سیستم مدیریتشده مانند فروشگاهساز، بخش زیادی از این مسئولیت بر عهده ارائهدهنده سرویس است. در سایتهای وردپرسی یا سیستمهای اختصاصی باید مشخص باشد چه کسی مسئول نگهداری فنی سایت خواهد بود. این مسئولیت ممکن است بر عهده خود صاحب فروشگاه، یک نیروی فنی یا شرکت پشتیبان باشد و هرکدام هزینه متفاوتی ایجاد میکنند.
بهروزرسانی و سازگاری
وب دائماً در حال تغییر است. نسخههای جدید نرمافزارها منتشر میشوند، سرویسهای شخص ثالث APIهای خود را تغییر میدهند و استانداردهای فنی جدیدی به وجود میآیند.
در وردپرس، هسته وردپرس، ووکامرس، قالب و افزونههای مختلف باید در کنار یکدیگر کار کنند. بهروزرسانی یکی از این اجزا ممکن است نیازمند بررسی سازگاری با سایر بخشها داشته باشد.در یک سیستم اختصاصی این نیاز جدیتر است و سایت دایما نیاز به نگهداری کتابخانهها، فریمورکها و زیرساخت خواهد داشت.
در فروشگاهسازها این تغییرات معمولاً به صورت متمرکز توسط ارائهدهنده سرویس مدیریت میشوند.
رفع خطاهای پیشبینینشده
همه هزینههای فنی قابل برنامهریزی نیستند. ممکن است بعد از یک بهروزرسانی بخشی از سایت درست کار نکند، اتصال یک سرویس خارجی دچار مشکل شود، سرعت فروشگاه کاهش پیدا کند یا خطایی در فرایند ثبت سفارش ایجاد شود. در چنین شرایطی فقط هزینه رفع مشکل مطرح نیست؛ مدت زمانی که فروشگاه با اختلال مواجه است نیز میتواند برای کسبوکار هزینه ایجاد کند.
بنابراین هنگام انتخاب روش ساخت فروشگاه، بد نیست از ابتدا بدانید وقتی مشکلی پیش آمد چه کسی مسئول حل آن است؟
امنیت و پشتیبانگیری
فروشگاه اینترنتی اطلاعات مهمی مانند محصولات، سفارشها و اطلاعات مشتریان را نگهداری میکند و در بسیاری از موارد مستقیماً با فرایند پرداخت در ارتباط است. SSL تنها یکی از اجزای امنیت سایت است. بهروزرسانی نرمافزار، تنظیم صحیح سرور، کنترل دسترسیها، تهیه نسخه پشتیبان و امکان بازیابی اطلاعات نیز اهمیت دارند.
اگر مسئولیت فنی ساخت فروشگاه به دست خود شماست، باید برای پیادهسازی و نگهداری آنها زمان یا هزینه جداگانهای در نظر بگیرید.
افزایش هزینه زیرساخت با رشد فروشگاه
نیاز یک فروشگاه تازهتأسیس با نیاز همان فروشگاه بعد از رشد کسبوکار یکسان نیست. افزایش تعداد محصولات، تصاویر، سفارشها و بازدیدکنندگان میتواند مصرف منابع را افزایش دهد. ممکن است هاستی که در ابتدای کار کافی بوده است بعداً نیاز به ارتقا داشته باشد یا حتی لازم شود فروشگاه به سرور قدرتمندتری منتقل شود. بنابراین هزینه زیرساخت را بهتر است فقط بر اساس وضعیت امروز فروشگاه محاسبه نکنید.
اضافه شدن امکانات جدید
تقریباً هیچ فروشگاهی با همان نیازهای روز اول برای همیشه ادامه نمیدهد. ممکن است بعداً بخواهید سیستم تخفیف پیشرفتهتری داشته باشید، روش ارسال جدیدی اضافه کنید، فروشگاه را به یک سرویس دیگر متصل کنید یا قابلیت خاصی برای کسبوکارتان ایجاد کنید.
در سیستم اختصاصی، این تغییرات معمولاً نیازمند توسعه نرمافزار هستند. در وردپرس ممکن است افزونه مناسبی وجود داشته باشد یا نیاز به توسعه اختصاصی پیدا کنید. در فروشگاهساز نیز باید بررسی کنید قابلیت مورد نظر در سرویس وجود دارد یا ارائهدهنده امکان اضافه کردن آن را دارد.
این یکی از جاهایی است که هزینه و انعطافپذیری در مقابل یکدیگر قرار میگیرند. سیستمهای اختصاصی معمولاً آزادی بیشتری برای توسعه دارند، اما این آزادی با هزینه توسعه و نگهداری همراه است.
ابزارهای استاندارد فروشگاهساز برای آینده فروشگاهتان کافی نخواهد بود؟
فروشگاهساز شاپیساز پلن اختصاصی ارائه میدهد که به واسطه آن میتوانید با کمک متخصصین شاپیساز و با هزینه بسیار مناسب امکانات و سرور اختصاصی خودتان را بر بستر شاپیساز توسعه دهید. هیچ ابزاری نیست که نتوان به کسب و کار شما اضافه کرد!
15 روز رایگان به همراه تمامی امکانات
سرویسهای جانبی
خود سایت تنها ابزار مورد نیاز یک فروشگاه اینترنتی نیست. پنل پیامکی، سرویسهای ارسال، ابزارهای تحلیل رفتار کاربران، سرویسهای حسابداری، ابزارهای بازاریابی، درگاههای خاص یا اتصال به پلتفرمهای دیگر ممکن است هرکدام هزینه جداگانهای داشته باشند.
این هزینهها معمولاً مستقل از روش ساخت فروشگاه هستند، اما هنگام محاسبه بودجه واقعی کسبوکار باید در نظر گرفته شوند.
هزینهای که در هیچ فاکتوری نمیبینید: زمان شما
یکی از مهمترین هزینههای پنهان فروشگاه اینترنتی اصلاً فاکتور ندارد. زمانی که برای کارهای فنی صرف میکنید نیز ارزش دارد.
اگر هر هفته چند ساعت صرف بهروزرسانی سایت، بررسی بکاپ، پیدا کردن افزونه مناسب، تماس با پشتیبان، سر و کله زدن با برنامهنویس و رفع خطا یا تنظیم سرور کنید، این زمان بخشی از هزینه اداره فروشگاه است.
البته برای بعضی افراد مدیریت فنی سایت مسئله خاصی نیست. ممکن است دانش لازم را داشته باشند و حتی ترجیح دهند کنترل بیشتری روی زیرساخت خود داشته باشند. اما برای صاحب کسبوکاری که میخواهد بیشتر زمانش را صرف محصول، سفارشها، مشتریان و بازاریابی کند، میزان زمانی که یک روش ساخت فروشگاه از او میگیرد میتواند به اندازه هزینه مالی آن مهم باشد.
ساختار هزینه در روشهای مختلف ساخت فروشگاه
همانطور که در مقاله [وردپرس یا فروشگاهساز؟] توضیح دادیم، هیچ روشی برای همه کسبوکارها بهترین انتخاب نیست. تفاوت مهم این روشها فقط در امکانات آنها نیست؛ نوع هزینهای که ایجاد میکنند نیز متفاوت است.
فروشگاهساز
در فروشگاهسازها معمولاً بخش زیادی از هزینهها در قالب یک اشتراک مشخص تجمیع میشوند. زیرساخت، نگهداری نرمافزار، بهروزرسانی، امنیت و بخشی از پشتیبانی توسط ارائهدهنده سرویس مدیریت میشود. به همین دلیل هزینهها معمولاً قابل پیشبینیتر هستند و صاحب فروشگاه کمتر درگیر مسائل فنی میشود. در مقابل، اگر فروشگاهسازی که انتخاب میکنید پلن اختصاصی نداشته باشد، میزان آزادی برای تغییرات بسیار اختصاصی معمولاً کمتر از یک سیستم اختصاصی است و امکاناتی که در اختیار دارید تا حد زیادی به قابلیتهای پلتفرم وابسته است.
وردپرس و ووکامرس
وردپرس و ووکامرس انعطاف زیادی دارند و میتوان با بودجهها و روشهای بسیار متفاوتی فروشگاه ساخت. همین انعطاف باعث میشود ارائه یک عدد مشخص به عنوان «هزینه فروشگاه وردپرسی» چندان معنیدار نباشد.
دامنه و هاست، قالب، افزونههای پولی، طراحی، توسعه اختصاصی و پشتیبانی میتوانند بسته به پروژه هزینه ایجاد کنند. از طرف دیگر، بسیاری از این کارها را میتوان شخصاً انجام داد و هزینه مالی را کاهش داد. به شرط آنکه نتیجه کار استاندارد و با کیفیت باشد. بنابراین در وردپرس باید علاوه بر هزینه اولیه، سطح دانش فنی و زمانی را که برای مدیریت سایت در اختیار دارید نیز در نظر بگیرید.
طراحی اختصاصی
در طراحی اختصاصی معمولاً هزینه اولیه بیشتر است، اما در مقابل میتوان سیستم را دقیقاً بر اساس نیازهای کسبوکار طراحی کرد. این روش برای کسبوکارهایی که فرایندها یا نیازهای خاصی دارند میتواند کاملاً منطقی باشد. با این حال، هزینه سیستم اختصاصی به زمان ساخت محدود نمیشود. نگهداری زیرساخت، رفع خطا، بهروزرسانی فناوریها و توسعه امکانات آینده نیز باید از ابتدا در تصمیمگیری در نظر گرفته شوند.
مقایسه هزینهها فقط با قیمت اولیه ممکن نیست
اگر بخواهیم ساختار هزینه سه روش را بدون وابستگی به قیمتهای روز مقایسه کنیم، تصویر کلی تقریباً به این شکل است:
| نوع هزینه | فروشگاهساز | وردپرس و ووکامرس | طراحی اختصاصی |
|---|---|---|---|
| راهاندازی اولیه | معمولاً پایینتر | بسیار متغیر | معمولاً بالاتر |
| زیرساخت | معمولاً داخل سرویس | بر عهده مالک سایت | بر عهده مالک یا تیم فنی |
| نگهداری نرمافزار | ارائهدهنده سرویس | مالک/پشتیبان | تیم توسعه |
| بهروزرسانی | متمرکز | نیازمند مدیریت | تیم توسعه |
| توسعه امکانات خاص | محدودتر | انعطاف بالا | بیشترین انعطاف |
| هزینههای پیشبینینشده فنی | معمولاً کمتر | وابسته به نحوه پیادهسازی | وابسته به قرارداد و تیم |
| زمان مورد نیاز برای مدیریت فنی | کمتر | متغیر | وابسته به تیم |
| پیشبینیپذیری هزینهها | بیشتر | متوسط | کمتر |
این جدول به این معنی نیست که فروشگاهساز همیشه ارزانترین گزینه یا طراحی اختصاصی همیشه گرانترین انتخاب است. برای مثال، یک کسبوکار با نیاز بسیار خاص ممکن است با تلاش برای تطبیق فرایند خود با ابزارهای آماده هزینه بیشتری متحمل شود و توسعه اختصاصی برایش انتخاب منطقیتری باشد.
در مقابل، یک فروشگاه معمولی ممکن است هیچ نیازی به پرداخت هزینه توسعه و نگهداری یک سیستم اختصاصی نداشته باشد.
ارزانترین روش ساخت فروشگاه لزوماً کمهزینهترین روش نیست
قیمت اولیه معیار سادهای برای مقایسه است، اما همیشه معیار مناسبی برای تصمیمگیری نیست. ممکن است یک فروشگاه با هزینه بسیار کمی راهاندازی شود، اما بعداً برای نگهداری، ارتقای زیرساخت، رفع مشکلات یا توسعه امکانات هزینه قابل توجهی ایجاد کند.
از طرف دیگر، ممکن است روشی هزینه دورهای مشخصی داشته باشد، اما زیرساخت، نگهداری، بهروزرسانی و پشتیبانی را نیز در همان هزینه پوشش دهد. بنابراین هنگام مقایسه قیمتها بهتر است بررسی کنید در مقابل مبلغی که پرداخت میکنید دقیقاً چه مسئولیتهایی از دوش شما برداشته میشود.
گاهی پرداخت پول بیشتر باعث کاهش هزینههای دیگر میشود و گاهی انجام بخشی از کارها توسط خودتان میتواند هزینه مالی را به میزان زیادی کاهش دهد. انتخاب درست به منابع، دانش فنی، زمان و نیازهای کسبوکار شما بستگی دارد.
قبل از انتخاب روش ساخت فروشگاه این سؤالها را بپرسید
به جای اینکه فقط قیمت اولیه گزینههای مختلف را مقایسه کنید، پاسخ چند سؤال میتواند تصویر دقیقتری از هزینه واقعی به شما بدهد:
- هاست و زیرساخت فروشگاه را چه کسی مدیریت میکند؟
- بکاپگیری و بازیابی اطلاعات بر عهده چه کسی است؟
- بهروزرسانی نرمافزار چگونه انجام میشود؟
- اگر فروشگاه دچار مشکل شود، چه کسی آن را برطرف میکند؟
- آیا پشتیبانی هزینه جداگانه دارد؟
- امکانات مورد نیاز من داخل هزینه فعلی هستند یا باید جداگانه تهیه شوند؟
- اگر فروشگاه رشد کند، هزینه زیرساخت چگونه تغییر میکند؟
- برای اضافه کردن امکانات جدید چه گزینههایی دارم؟
- چه سرویسهایی نیاز به تمدید دورهای دارند؟
- خودم چقدر باید درگیر مدیریت فنی فروشگاه باشم؟
پاسخ این سؤالها معمولاً برای مقایسه دو راهکار بسیار مفیدتر از مقایسه صرف قیمت اولیه آنهاست.
در نهایت ساخت فروشگاه اینترنتی چقدر هزینه دارد؟
یک پاسخ واحد برای این سؤال وجود ندارد. میتوان فروشگاهی ساده را با هزینه نسبتاً کمی راهاندازی کرد و در طرف دیگر، برای طراحی یک فروشگاه کاملاً اختصاصی هزینه بسیار بیشتری پرداخت کرد. اما عددی که در روز راهاندازی پرداخت میکنید، تمام داستان نیست.
هزینه واقعی فروشگاه از مجموع راهاندازی، زیرساخت، نگهداری، توسعه، سرویسهای جانبی و زمانی که برای مدیریت آن صرف میکنید تشکیل میشود. اگر کنترل و انعطاف فنی برایتان اهمیت زیادی دارد، ممکن است پرداخت هزینه و صرف زمان بیشتر برای وردپرس یا یک سیستم اختصاصی ارزشمند باشد. اگر ترجیح میدهید بخش بیشتری از زیرساخت و مسائل فنی توسط سرویسدهنده مدیریت شود، فروشگاهساز میتواند هزینهها و مسئولیتهای فنی را قابل پیشبینیتر کند. به همین دلیل پیش از انتخاب روش ساخت فروشگاه اینترنتی، فقط هزینه روز اول را مقایسه نکنید.
جمع بندی نهایی
فروشگاهی که امروز میسازید قرار است سالها مورد استفاده قرار بگیرد؛ هزینه داشتن آن در این سالها از هزینه ساخت آن مهمتر است.
